Ngày 10/8/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Hội nghị phổ biến các văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược giai đoạn 2026–2035 (theo Quyết định số 1493/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).
Tại hội nghị, đại diện các đơn vị thuộc Bộ KH&CN đã phổ biến khung pháp lý, cơ chế tài chính, quy trình thẩm định, xét tài trợ và đặt hàng nhiệm vụ công nghệ chiến lược từ ngân sách nhà nước. Các đại biểu tham dự đã sôi nổi thảo luận về cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm sản phẩm đầu ra phải gắn liền với khả năng ứng dụng, làm chủ và thương mại hóa thực tế.
Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ Bkav, ông Nguyễn Tử Quảng đã đưa ra 2 kiến nghị then chốt dựa trên kinh nghiệm phát triển và đưa các sản phẩm công nghệ ra thị trường trong nhiều năm qua.
Toàn cảnh Hội nghị.
Ông Nguyễn Tử Quảng phát biểu tại Hội nghị.
Thay đổi phương pháp tính tỷ lệ giá trị nội địa hóa (DVA)
Theo ông Nguyễn Tử Quảng, cách tính hiện tại theo Phụ lục Nghị định 260, trong đó áp dụng phương pháp cộng dồn và khống chế giá trị sở hữu trí tuệ ở mức không quá 15%, có thể gây bất lợi cho những sản phẩm có hàm lượng đổi mới sáng tạo và chất xám cao. Cách tính này vô tình gây bất lợi cho các nỗ lực tối ưu hóa chất xám. Khi doanh nghiệp tích hợp thuật toán AI phức tạp trên phần cứng nhỏ gọn, giá trị thặng dư đổi mới sáng tạo tăng lên nhưng chi phí phần cứng vật lý giảm xuống, khiến tỷ lệ DVA tính được lại bị sụt giảm.
Đề xuất phương pháp trừ lùi (Indirect Method): Bkav kiến nghị lấy tổng giá trị sản phẩm xuất xưởng trừ đi toàn bộ giá trị vật tư nhập khẩu. Phương pháp này dựa trên tờ khai hải quan và hóa đơn minh bạch, dễ kiểm toán, giúp phản ánh đầy đủ hơn hàm lượng chất xám và giá trị thặng dư của sản phẩm công nghệ cao.
Kích cầu thị trường nội địa bằng cơ chế đặt hàng và đấu thầu minh bạch
Giải bài toán thị trường thay vì hỗ trợ kỹ thuật: Việc làm chủ công nghệ lõi hiện không còn là rào cản lớn với các doanh nghiệp Việt Nam (riêng Bkav đã làm chủ 100% và đưa ra thị trường khoảng 10 sản phẩm công nghệ chiến lược). Yếu tố quyết định sự bứt phá lúc này là bài toán đầu ra và kích cầu thị trường.
Ông Nguyễn Tử Quảng cho biết, với những bài toán cụ thể từ Nhà nước, Bkav sẵn sàng tự đầu tư phát triển và hoàn thiện sản phẩm thử nghiệm (POC). Riêng với camera AI tại biên, ông cam kết có thể hoàn thiện sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trong vòng 6 tháng mà không yêu cầu đơn vị đặt hàng phải tài trợ trước.
Đổi mới quy trình đấu thầu: Đề xuất học hỏi mô hình thành lập hội đồng chấm thầu độc lập trước 3 ngày (tương tự kinh nghiệm quốc tế) để đảm bảo tính minh bạch, loại bỏ hiện tượng cài cắm tiêu chí kỹ thuật nhằm "khóa gói thầu" cho các hãng nước ngoài, tạo sân chơi bình đẳng cho doanh nghiệp nội địa.
Thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ tạo ra thị trường hàng tỷ USD ngay trong nước, giúp doanh nghiệp Việt có điểm tựa vươn tầm trở thành các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) và thúc đẩy xuất khẩu quốc tế. Chủ tịch Tập đoàn công nghệ Bkav tin tưởng rằng, nếu giải quyết triệt để bài toán thị trường, Việt Nam hoàn toàn có thể hoàn thành vượt mức các mục tiêu của Quyết định 1493/QĐ-TTg trước năm 2030.
Bkav